De toegevoegde waarde van online lessen

De toegevoegde waarde van online les

Docent Mieke Haksteen en student Marca Bahlmann over hun ervaringen met online les.

Door de coronamaatregelen begin 2021 was klassikaal volwassenenonderwijs niet mogelijk. Ook bij Sonnevelt werden de lessen tijdelijk online gegeven. Dat was best even wennen, zowel voor de docenten als studenten. Inmiddels is gebleken dat fysieke en online lessen elkaar mooi aanvullen. Mieke Haksteen, docent van de opleidingen Basis Coach plus Stress en Burn-out Coach, en Marca Bahlmann, student opleiding Stervensbegeleider, delen hun ervaringen met het geven en volgen van online lessen. 

Wat waren jullie verwachtingen van de online lessen?

Docent Mieke: “In het begin had ik best wel wat weerstand. Ik dacht: Jeetje, online lesgeven? Dan kun je geen contact maken. Ook speelde mee dat de Zoom-techniek nieuw was voor mij. Ja, en wat onbekend is wordt gevreesd. Gelukkig viel dat uiteindelijk reuze mee. Wel heb ik me goed voorbereid. Ik wilde de techniek echt snappen. Want als er onverhoopt iets misgaat tijdens de lessen wil ik de studenten ook kunnen helpen. Inmiddels ben ik erg enthousiast over online."

Ook voor student Marca was de overstap van fysiek naar online les een flinke omschakeling. Marca: “Ik vond het technische gedeelte heel spannend en best wel eng. Ik vroeg me af: “Hoe moet ik dit doen? ”. Ik kom uit de kunstwereld en heb eigenlijk weinig kennis van alles wat met computers te maken heeft. Maar met hulp van mijn vriend is het goed gelukt. Nu vind ik het fantastisch en verbaas me enorm over wat er allemaal online kan. Heel bijzonder!”

Welke toegevoegde waarde hebben de online lessen naast het volgen van fysiek onderwijs?

Marca: “Wij zijn met 20 studenten begonnen in de tijd van de anderhalve meter. Dus corona was er al. We hebben daardoor ook in groepjes fysiek samengewerkt en elkaar leren kennen. Dat live contact was fijn, maar ook best wel druk. Sinds ik online lessen volg, zit ik thuis in mijn eigen vertrouwde ruimte en dat voelt fijn.”

Mieke: “Ik merk dat online als veilig wordt ervaren. Want je zit in een veilige en vertrouwde omgeving. Het is bijzonder dat ook via Zoom verhalen met elkaar worden gedeeld. Online lessen blijken zich hier ook heel goed voor te lenen.”

Marca: “Ook is thuis online lessen volgen veel rustiger. Er is nu geen ‘ruis’ op de achtergrond van anderen. Voor mijn gevoel ben je nu tijdens de lessen meer gefocust. Je geeft echt al je aandacht aan de les. Heb je fysiek les? Dan let je ook op elkaars lichaamstaal. Nu niet. Je ziet enkel elkaars gezicht.”

Mieke: “Inderdaad. Zoom leert je als het ware op een andere manier kijken naar de studenten. Want je spreekt in de online lessen andere vaardigheden aan. Bij fysieke lessen let je op de lichaamstaal. Nu kan dat niet. En ik merk dat ik nu onbewust meer aandacht geef aan de mimiek van het gezicht in combinatie met het stemgebruik, hoogte stem, woordgebruik, de toon en dergelijke. Een mooie bijkomstigheid is dat je door de online lessen ook leert om online te coachen als aanvulling op het coachen tijdens de fysieke lessen.”

Wat zijn volgens jullie voordelen van de online lessen?

Mieke: “Normaal op locatie zijn er allerlei bijgeluiden. Online in Zoom ontbreekt die ruis van de omgeving. Het is rustig en je wordt niet afgeleid. Daardoor heb je meer focus op de lesstof én wat er in de groep gebeurt.

Marca herkent dat wel. Ook zij ervaart minder drukte en meer rust. “Want, de fysieke lessen zijn best intensief. Je hebt niet alleen je reistijd, maar ook nog 7 uur les. Dat zijn lange dagen en dat is best pittig. Nu volg ik online 7 uur les en daarna ben ik klaar. Ik zet de computer uit en heb tijd om te relaxen. Dat geeft mij veel meer rust.”

Zijn er behalve meer rust ervaren nog andere pluspunten van de online lessen?

Marca: “Ook bijzonder is dat je voor mijn gevoel online sneller contact met elkaar hebt en elkaar beter leert kennen. Onder andere doordat je samen veel oefent in steeds wisselende groepjes.”

Mieke beaamt dat het oefenen in kleine groepjes in de zogenaamde breakout rooms verrassend goed werkt. “Omdat de studenten steeds met anderen samen aan de slag gaan, krijg je meer groepseenheid. Bovendien worden er meer verschillende inzichten en ervaringen gedeeld wat leidt tot extra verdieping. Tot slot merk ik dat je online ook effectiever met je tijd omgaat.”

“Inderdaad’’, merkt Marca op. “Online gaat het indelen van de groepjes erg snel. Je zit direct bij elkaar om aan de slag te gaan. Mijn ervaring is bovendien dat je bijna vergeet voor een scherm te zitten. Voor mijn gevoel is er nu online niet alleen meer verbinding, maar zeker ook meer diepgang. Dat is supermooi en verbazingwekkend!”

En hoe ziet zo’n online lesdag er globaal uit? 

Mieke: “Ik start de les met iets delen. Bijvoorbeeld een ontspanningsoefening. Je mag dan de camera even uitzetten en in alle privacy de oefening doen, maar dat hoeft niet. Daarna vraag ik iedere student of ze iets te melden hebben. Want, ook online mag je zijn wie je bent. Met een lach, een traan, humor, boosheid en irritatie. Je hoeft je niet anders voor te doen dan je bent of wat er is. Indien mogelijk probeer ik het thema van de les hierop aan te sluiten. Daarna gaan we aan het werk.”

Ook de online les van Marca volgt eenzelfde patroon. Marca: “Om 09.30 uur starten de lessen, maar vanaf 09.10 uur druppelt iedereen binnen. Net als fysiek ook gebeurt. Vervolgens vraagt de docent aan het begin van de les of iemand nog iets wil zeggen of melden. Daarna horen we wat we gaan doen en bepalen we de pauzes. Dat zijn momenten waarop je je even terug kunt trekken om wat te drinken, te eten en te ontspannen.”

Mieke: “Bij het opzetten van een online lesdag is het belangrijk dat je theorie, praktijk, oefenen en luisteren continu afwisselt. Daar ben ik alert op. Zeker nu met de online lessen. Ook zorg ik ervoor dat er tijdens de les regelmatig pauzes worden ingelast. Zowel in de ochtend als middag is er een pauze van 20 minuten en tussen de middag een lunchbreak van 1 uur. Op zo’n moment heb je even rust. Je kunt de stof dan ook even laten bezinken. Doe je dat niet, dan bestaat de kans dat de concentratie bij zowel de student als bij mij afneemt.”

Marca: “De lessen zijn inderdaad in korte, elkaar afwisselende blokken opgedeeld. Variërend van theorie, opdrachten doen, in groepjes werken, gesprekken voeren en rollenspellen spelen. Dat online samen iets doen, is heel fijn en intensiever dan de fysieke lessen. Al met al ervaar ik de online lessen als heel prettig. Trouwens, dat komt ook mede door de docent. Die communiceert helder. Gaat er een keertje iets mis? Dan pakt zij dat kalm en goed op. Echt fantastisch hoe zij inspeelt op wat er gebeurt!”

Wat hebben de online lessen jullie gebracht?

Marca: “Voor mijn gevoel heb ik er een extra opleiding bijgekregen.

Ik ben telkens weer verbaasd over wat ik allemaal kan en doe online. Dat werkt heel inspirerend en motiverend. Zo zoek ik veel meer online op en uit. Overal kun je je antwoorden vinden en dat kan heel snel. Zo heb ik voor een verslag mijn informatie online verzameld en gecombineerd met mijn boekenkennis. Dat is iets wat ik voorheen niet deed. Ik zie het als een hele verrijking dat ik nu in die digitale wereld ben gegooid.”

Mieke: “Mij heeft het best wel rust gebracht. Omdat iets waar ik in eerste instantie tegenop zag, zo positief heeft uitgepakt. En ook: dat het leuk is om iets nieuws te leren, nieuwe ervaringen op te doen en dat er altijd mogelijkheden zijn. Ik heb nu zelf mogen ervaren dat online lessen een mooie aanvulling zijn op het klassikaal fysieke onderwijs.”